الاغ را در شهر با گرد و خاكى كه در وقت جلو راندن آنها برپا مىشود تعقيب كرد . هنگام عصر شخص جنبهء ديگر شهر را مشاهده مىكند ، ابرى از گرد و خاك مانند يك تور طلايى بالاى شهر آويخته مىشود . باغها و سروهاى آن در جلو واقع مىشود و منظره‌اى زيبا و بديع به وجود مىآورد . در اين موقع ، فضاى شهر آكنده از زيبايى است و بلبلان گويى غزل‌هاى شيرين حافظ را مىخوانند . نسيم عصر آرامش بوته‌هاى گل سرخ و درختان هلو و زردآلوى باغهاى پايين‌تر را بر هم مىزند و هر قدر حس شامهء شخص ضعيف باشد باز عطر آنها را از دوردست احساس مىكند . شهر باستانى شيراز ساعتى گذشتهء افتخارآميز و پرشكوه و جلال خود را باز مىيابد . در اين موقع ، گفتهء تحسين‌آميز سعدى دربارهء شيراز ، كانون نبوغ ايرانى ، به نظر عجيب نمىآيد و در اين لحظه مردم مغرب زمين عشقى را كه مردم شيراز به موطن خود دارند با اعجاب و شگفتى تلقى نمىكنند . خوشا سياحت شيراز خاصه در نوروز * كه بر كند دل مرد مسافر از وطنش عصرها موقع بازديد از آرامگاه‌هاى سعدى و حافظ است . چون شهر شيراز در اين هنگام از هر وقت ديگر زيباتر است . معمولا ابتدا به زيارت آرامگاه حافظ مىروند . آرامگاه وى در جادهء طولانى « تنگ اللّه اكبر » واقع شده و با صدها قبر از قبور عشاق و ستايش‌كنندگانش ، كه آرزو داشتند در جوار اين شاعر مشهور به خاك سپرده شوند و اين افتخار نصيب آنها گردد ، محصور شده است . در مقابل آرامگاه قهوه‌خانه‌اى واقع گرديده كه براى اجراى يك نمايشنامهء ايرانى صحنهء بسيار مناسبى است . سكويى كه بر روى آن مردان سالخورده شيراز براى كشيدن قليان گرد هم مىآيند ، از يك طرف مشرف به شهر شيراز و از طرف ديگر مشرف به آرامگاه است . بيشتر كسانى كه به شيراز مسافرت كرده‌اند حافظ را توصيف كرده‌اند ولى اغلب اين توصيفات با يكديگر تفاوت دارد . چهل و سه سال قبل ، هنگامى كه پروفسور براون از شيراز ديدن كرد نوشت كه آرامگاه حافظ به وسيلهء يك سنگ مستطيل منقوش ، از ديگر آرامگاهها متمايز و مشخص گرديده است . در باغ آرامگاه درختان زيبا و مطابق معمول حوضى ديده مىشود كه براى وضوى قبل از نماز و شستن استكانها و فنجانهاى چاى از آن استفاده مىكنند . ولى در مورد قبورى كه در پيرامون آرامگاه حافظ پراكنده شده است بايد گفت كه اين محل به هيچ وجه شبيه گورستان نيست ، چه اين گورستان كوچك ، كه با